Wspomnienia

Testament księdza Łukasza Wojciechowskiego

Po setkach rękopisów archiwalnych są rozsiane testamenty mieszczan i osób – szczególnie duchowieństwa słupeckiego. Nigdy nie próbowano do nich dotrzeć, ich scalić, ani też opublikować. To żmudna praca. Są one bardzo cennym materiałem historycznym pozwalającym uchwycić rodzinne koligacje obywateli, ich mentalność, zamożność, niekiedy zainteresowania kulturalne. Do jednego z takich testamentów …

Czytaj więcej »

Postacie z mitologicznej prawdy i rzeczywistego mitu

Do tej pory rozważaliśmy o datach, wydarzeniach, także i miejscowościach, dokumentach, rękopisach. W naszych tekstach nie pojawiał się człowiek – twórca historii, sprawca faktów, ale nie jedyny. Kto był związany z tym fragmentem ziemi polskiej, która stała się obszarem gmin Powidz i Witkowo. Czy byli to ludzie zwykli i szarzy, …

Czytaj więcej »

Dym

Wieś polska w zaborze rosyjskim na przełomie XIX i XX wieku to rozdrobnione, najczęściej kilkumorgowe gospodarstwa, przeważnie z liczną rodziną. Społeczność wiejska tego okresu to ludzie zmuszeni brakiem perspektyw rozwoju do szukania chleba na obczyźnie. Emigrują, najczęściej całe rodziny, za ocean – do bogatej, prawie mitycznej Ameryki. Wyjeżdżają też młodzi …

Czytaj więcej »

Folwark – pojęcie historyczne

Do 1939 roku folwark był trwałym elementem krajobrazu wsi polskiej, symbolem ziemiaństwa. Dziś jest już tylko pojęciem historycznym. Tych, którzy pracowali w majątkach ziemskich, jest wśród nas coraz mniej. Chciałbym opowiedzieć o jednym z folwarków, choć pamiętać trzeba, że każdy folwark był inny – miał odrębną specyfikę, historię, cykl produkcyjny, …

Czytaj więcej »

Godzina 13.30

Chciałbym podzielić się z czytelnikami wspomnieniami niebagatelnego dla mnie wydarzenia. Po kilku latach mrocznej faszystowskiej okupacji nadszedł dzień, który zapamiętam do końca życia – upragniony dzień wyzwolenia. Dokładnie o godzinie 13.30 wojska amerykańskie wkroczyły do niemieckiej miejscowości, w której wówczas z rodzicami przebywałem, przynosząc nam tak długo oczekiwaną wolność. Jak …

Czytaj więcej »

Ogrodnik

Od początku XIX wieku związany z ziemią słupecką ogrodnik i sadownik, rozkochany w swojej pracy popularyzował sadownictwo, szczególnie wśród rolników. Założył szkółki drzew owocowych w Koszutach i Sierniczu Wielkim. Do dziś w wielu starych sadach, zdobiących wiejskie zagrody w powiecie słupeckim, a szczególnie w gminie Ostrowite są jeszcze drzewa jego …

Czytaj więcej »

Ostrowite

Dzisiejsze Ostrowite w niczym nie przypomina dawnej, małej, skromnej wsi, mimo że kiedyś przecież była to siedziba gminy i parafii. W 1875 roku wieś miała pięćdziesiąt budynków, w tym sześć z cegły i sześć z drewna – reszta z gliny, wszystko kryte strzech. Cenną wówczas budowlą był modrzewiowy kościółek, o …

Czytaj więcej »

Polska żyje

Moja dzisiejsza opowieść będzie dotyczyła gminy Ostrowite – małej ojczyzny, z której pochodzę i z której wywodzą się moi dziadkowie i po mieczu i po kądzieli. Mam dla tej gminy szczególny sentyment i o niej chciałbym w tym cyklu najwięcej opowiedzieć. Historia w ogóle jest moja wielka miłością, a historia …

Czytaj więcej »

Powiat słupecki (1 stycznia 1867 – 23 lutego 1916)

Władze rosyjskie chcą poddać polskie społeczeństwo, po powstaniu styczniowym, ścisłej kontroli organów administracji carskiej (zwłaszcza wojskowej i policyjnej) oraz przyśpieszyć jego rusyfikację podjęły decyzję o zmianie podziału terytorialnego Królestwa. Mocą ukazu z dnia 31 grudnia 1866 roku powstała gubernia kaliska, w skład której wszedł nowy powiat słupecki. Nowy powiat powstał …

Czytaj więcej »

W starej strażnicy

Chciałbym dziś przypomnieć historię dawnej strażnicy między zaborem pruskim a rosyjskim. Strażnica ta jest zresztą usytuowana po obu stronach granicy: w Anastazewie po stronie pruskiej i na krańcach wsi Salamonowo, od strony Ostrowitego, na niedużej górce… Nie udało mi się ustalić, jak stary jest to budynek, ale wspominał o nim …

Czytaj więcej »

Zakład

Poznań Ławica kojarzy się Wielkopolanom jednoznacznie. Na przełomie pierwszej i drugiej dekady XX wieku powstało tu niemieckie lotnisko. Systematycznie rozbudowywane, było w czasie pierwszej wojny światowej dużą bazą niemieckiego lotniska wojskowego. W czasie Powstania Wielkopolskiego, 6 stycznia 1919 roku Ławica została zdobyta przez powstańców. Pozwoliło to na utworzenie – w …

Czytaj więcej »