Rada Ministrów przyjęła niedawno uchwałę dotyczącą podjęcia działań w celu utworzenia stałej bazy wojsk Stanów Zjednoczonych na terytorium Polski. Dokument nie przesądza jeszcze o lokalizacji ani terminie rozpoczęcia budowy. Stany Zjednoczone wstępnie zaakceptowały polską propozycję.
Od kilku lat Polska jest jednym z najważniejszych partnerów wojskowych USA w Europie Środkowo-Wschodniej. Po rosyjskiej agresji na Ukrainę znaczenie naszego kraju jako państwa frontowego NATO jeszcze wzrosło. W Polsce stacjonują obecnie tysiące amerykańskich żołnierzy, jednak ich obecność opiera się głównie na rotacyjnym systemie pobytu. Stała baza oznaczałaby nową jakość – trwałą obecność wojskową wraz z pełnym zapleczem logistycznym, magazynowym i administracyjnym.
Dlaczego właśnie Powidz?
Kiedy pojawia się pytanie o możliwą lokalizację takiej inwestycji, trudno nie zwrócić uwagi na Powidz. Niewielka miejscowość w powiecie słupeckim od lat pełni jedną z kluczowych funkcji w systemie bezpieczeństwa NATO.
Znajduje się tutaj 33. Baza Lotnictwa Transportowego, jedna z najważniejszych baz lotniczych w kraju. To właśnie stąd operują wojskowe samoloty transportowe wykonujące zadania zarówno na rzecz Sił Zbrojnych RP, jak i sojuszników. Położenie w centralnej części Polski umożliwia szybkie przemieszczanie ludzi i sprzętu w różnych kierunkach.
Jednak o znaczeniu Powidza nie decyduje wyłącznie lotnisko.
W ostatnich latach zrealizowano tutaj jedne z największych inwestycji infrastrukturalnych NATO w Europie. Powstał ogromny kompleks magazynowy przeznaczony do przechowywania sprzętu wojskowego, amunicji oraz wyposażenia niezbędnego do szybkiego rozwinięcia sił sojuszniczych. Dzięki temu w razie kryzysu lub zagrożenia dodatkowe oddziały mogą zostać przerzucone do Polski znacznie szybciej niż jeszcze kilka lat temu.
Istotnym argumentem przemawiającym za rosnącym znaczeniem Powidza jest również budowa nowego połączenia drogowego z autostradą A2. O tej inwestycji mówi się od wielu lat, a jej realizacja właśnie wchodzi w decydującą fazę. Pod koniec kwietnia Powiat Słupecki podpisał umowę z firmą Mirbud na realizację zadania o wartości blisko 138 mln zł. Projekt obejmuje rozbudowę drogi powiatowej nr 3040P na odcinku Niezgoda – Sierakowo oraz budowę około 13 kilometrów nowej trasy łączącej Sierakowo z drogą krajową nr 92 i autostradą A2. Łącznie powstanie blisko 19 kilometrów nowoczesnego połączenia komunikacyjnego.
Inwestycja ma kluczowe znaczenie nie tylko dla mieszkańców powiatu słupeckiego, ale również dla funkcjonowania infrastruktury wojskowej w Powidzu. Nowa droga znacząco usprawni transport wojskowy, zapewniając szybki dojazd do autostrady A2 oraz drogi krajowej nr 92. Dzięki temu ciężki sprzęt wojskowy i transporty ponadgabarytowe będą mogły omijać miejscowości położone na obecnej trasie przejazdu, co ograniczy uciążliwości dla mieszkańców. Według podpisanej umowy wykonawca będzie miał 28 miesięcy na przygotowanie projektu i realizację prac budowlanych.
Korzyści dla regionu
Dla mieszkańców Powidza, Słupcy, Witkowa, Gniezna czy Wrześni ewentualne ulokowanie stałej bazy mogłoby oznaczać szereg pozytywnych skutków gospodarczych.
Doświadczenia z innych krajów pokazują, że obecność dużych jednostek wojskowych sprzyja rozwojowi lokalnych przedsiębiorstw. Korzystają na tym firmy budowlane, transportowe, usługowe oraz handlowe. Wzrasta zapotrzebowanie na mieszkania, miejsca noclegowe, gastronomię i różnego rodzaju usługi.
Nie bez znaczenia są także inwestycje publiczne. Rozbudowa infrastruktury wojskowej często wiąże się z modernizacją dróg, sieci energetycznych czy systemów wodociągowych, z których korzystają również mieszkańcy.
Są też wyzwania
Tak duża inwestycja oznaczałaby jednak również nowe wyzwania. Większy ruch wojskowy mógłby oznaczać częstsze loty samolotów transportowych, wzrost natężenia ruchu drogowego oraz konieczność dalszej rozbudowy infrastruktury komunikacyjnej. Samorządy musiałyby przygotować się na zwiększone zapotrzebowanie na mieszkania i usługi publiczne.
Pojawiają się także pytania o wpływ rozbudowy infrastruktury wojskowej na środowisko naturalne i turystyczny charakter okolic Jeziora Powidzkiego, które od lat przyciąga mieszkańców Wielkopolski i turystów z całego kraju.
Nie tylko Powidz
Należy podkreślić, że obecnie nie ma żadnej oficjalnej decyzji wskazującej Powidz jako przyszłą lokalizację stałej bazy wojsk USA. Wśród potencjalnych kandydatów mogą znajdować się również inne miejsca związane z obecnością wojsk amerykańskich, między innymi Poznań, gdzie funkcjonuje wysunięte dowództwo V Korpusu Armii Stanów Zjednoczonych, Żagań będący ważnym miejscem stacjonowania wojsk lądowych czy Redzikowo z nowo uruchomioną bazą obrony przeciwrakietowej.
