Po wyzwoleniu spod okupacji

22 stycznia, zaraz po wyzwoleniu miasta, rozpoczął swoją działalność Tymczasowy Komitet Obywatelski. Z jego inicjatywy 2 lutego zebrała się Rada Miejska, jeszcze sprzed września 1939 roku, by kontynuować prace przerwane wydarzeniami wojennymi.

8 lutego ukonstytuowała się nowa Rada Miejska. Pierwszym po wojnie burmistrzem miasta został Czesław Muszyński. W dniu 25 lutego ukazało się obwieszczenie Pełnomocnika Rządu RP dla województwa poznańskiego w sprawie powołania rad narodowych jako tymczasowych organów samorządowych. Rady te miały być wyłaniane przez działające na danym terenie partie polityczne, związki zawodowe i stowarzyszenia społeczne. W Słupcy uprawnione do tych czynności organizacje polityczne nie doszły jednak do porozumienia, wobec czego Miejska Rada Narodowa działała w dawnym składzie, tyle że pod nową nazwą. Tak jak wszędzie jednak, tak i w Słupcy inicjatywę samorządową przejęła Polska Partia Robotnicza. Przemiany samorządowe i administracyjne w Słupcy były odzwierciedleniem decyzji podejmowanych w odniesieniu do całego kraju. W latach od 1950 do 1975 Sejm systematycznie wprowadzał zmiany w strukturze administracyjnej państwa, by wreszcie 1 czerwca 1975 roku wprowadzić w życie ustawę zaprowadzającą podział kraju na 49 województw. Odbiło się to bardzo ujemnie na rozwoju Słupcy, która z wojny wyszła z dużymi stratami ludzkimi i materialnymi. Wobec takiego stanu rzeczy Miejska Rada Narodowa podjęła starania o przywrócenie Słupcy rangi miasta powiatowego. Wśród argumentów przemawiających za słusznością tych dążeń powoływano się między innymi na funkcjonujące w Słupcy organizacje oraz instytucje typowe dla miasta o znaczącej pozycji administracyjnej: Urząd Skarbowy, elektrownię, dwie szkoły średnie, Sąd Grodzki, gmach Urzędu Powiatowego. Wreszcie po długich staraniach 12 listopada 1955 roku Rada Ministrów podjęła uchwałę o ustanowieniu powiatu słupeckiego. Nowo utworzony powiat liczy 661 km2 i około 45 tysięcy mieszkańców i był najmniej zurbanizowanym w całej Wielkopolsce. Był to powiat typowo rolniczy, jako że 80% jego powierzchni stanowiły użytki rolne, a rolnictwo było głównym źródłem utrzymania. Drugim źródłem utrzymania mieszkańców powiatu było rzemiosło. Bezpośrednio po wyzwoleniu rzemieślnicy przystąpili do reaktywowania swoich organizacji cechowych. Już pod koniec 1958 roku w powiecie było aż 355 warsztatów rzemieślniczych. We wrześniu 1969 roku powstała w Słupcy Rzemieślnicza Spółdzielnia Zaopatrzenia, Zbytu i Usług. Jej zadaniem było wykonywanie usług budowlano – montażowych dla jednostek gospodarki uspołecznionej. W dniu 21 października 1950 roku 38 członków założycieli podpisało deklarację, a od 1 lutego następnego roku rozpoczęła działalność Spółdzielnia Inwalidów “Przyjaźń”. Z chwilą reaktywowania powiatu w mieście powstał własny, Powiatowy Związek Gminnych Spółdzielni. Obok Gminnej Spółdzielni działała Powszechna Spółdzielnia Spożywców “Społem”. Sieć jej placówek obejmowała w 1959 roku dwanaście sklepów branży spożywczej . W całym powiecie powstało dwadzieścia siedem sklepów prywatnych oraz jeden prywatny zakład gastronomiczny. dziewięć sklepów branży przemysłowej, restaurację, bar i dwie kawiarnie. W latach następnych spółdzielnia wybudowała kilka pawilonów handlowych, piekarnię i ciastkarnię oraz budynek administracyjny. Do największych wówczas zakładów przemysłowych należały: Cegielnia Mechaniczna “Staw”, cegielnia w Trąbczynie oraz krochmalnia “Staw”. W dniu 21 stycznia 1970 roku rząd podjął decyzję w sprawie rozwoju produkcji konstrukcji stalowych dla budownictwa, a 1 lutego tegoż roku otwarto w Słupcy Wytwórnię Konstrukcji Stalowych “Mostostal”, która produkcję rozpoczęła w lipcu 1972 roku, jako największy zakład przemysłowy. Do innych znaczących inwestycji gospodarczych na terenie miasta zaliczyć należy też budowę szpitala powiatowego, który otwarto 1 października 1966 roku. W tym okresie miasto zdecydowanie zmieniło swój charakter, znacznie się rozrosło, liczba mieszkańców wzrosła do prawie 8300. W dziedzinie szkolnictwa podstawowego i średniego miasto również poczyniło wielkie postępy. Odbudowa szkolnictwa odbywała się na bazie przedwojennej sieci szkół. W rok szkolny 1944/45 Słupca wchodziła ze szkołą podstawową pełną, trzeciego stopnia, z klasami I-IV normalnymi i dla wieku opóźnionego. Z dniem 1 lutego 1948 roku dokonano podziału szkoły powszechnej na dwie oddzielne szkoły podstawowe: “jedynkę” i “dwójkę”. 26 marca po przerwie wojennej wznowiło naukę Liceum Ogólnokształcące, a w roku 1967 uczniowie podjęli naukę w nowych gmachach Liceum Ekonomicznego. Obok wymienionych szkół w Słupcy istniała od 1974 roku szkoła specjalna dla dzieci z lekkim upośledzeniem umysłowym, a od 1980 Państwowa Szkoła Muzyczna I stopnia. W roku 1956 rozpoczęła swoją działalność Powiatowa i Miejska Biblioteka Publiczna oraz wyremontowane kino. 21 stycznia 1975 roku otwarto Muzeum Regionalne. W Słupca istniały też, już wtedy, dwa kościoły: pod wezwaniem św. Wawrzyńca, i pod wezwaniem św. Leonarda. W wyniku kolejnej reformy administracyjnej kraju w 1973 roku pierwszym naczelnikiem miasta Słupcy został Jerzy Sakowski, uprzedni przewodniczący Prezydium Miejskiej Rady Narodowej. Po likwidacji powiatów w 1975 roku Słupca znalazła się jako gmina w województwie konińskim.