Z tradycją i ze smakiem

W kuchni Jadwigi Bartczak

Tym razem wracamy do tradycji. O jej zaletach, mięsnych przysmakach i słodkich wypiekach opowie członkini Koła Gospodyń Wiejskich, Jadwiga Bartczak z Przybysławia – wsi położonej koło Zagórowa.

Jej kuchnia zawsze była bogata w wyśmienite smaki, bo jak mówi gotowanie było jej pasją.

– Zmieniły się czasy i w dużym stopniu zmieniła się też kuchnia, może przez większą dostępność produktów, ale i poprzez poszukiwanie nowych jej odmian. Ja jednak cały czas preferuję bardziej tę tradycyjną. Gotując od ponad 50 lat o kuchni można by powiedzieć wiele. Staropolska jest jedyna w swoim rodzaju, do której zawsze się wraca – mówi.

Pani Jadwiga zawsze miała smykałkę do gotowania. Przez wiele lat pomagała przy organizacji imprez. Brała też udział w kursach kulinarnych.

– Myślę, że dzięki temu zdobyłam doświadczenie kulinarne, które przydało się w przyszłości. Są potrawy, ciasta, które pomimo upływu lat gotuję czy piekę niezmiennie. Jednym z takich przykładów są zupy, a uwielbianą przeze mnie i moje dzieci jest staropolska czernina – dodaje.

Również w potrawach mięsnych pani Jadwiga ma duże doświadczenie. Jednak nadmienia, że oprócz tradycyjnych kotletów, gołąbków czy innych tego typu przysmaków, jednym z jej ulubionych jest karkówka zapiekana w całości, uprzednio „moczona” w specjalnej słonej marynacie.

– Dodaję do niej sól, pieprz, majeranek, troszkę tymianku. Dzięki czemu ma niepowtarzalny smak. A podawana z ziemniakami i kluskami śląskimi zawsze smakuje najlepiej – mówi.

Jeśli chodzi natomiast o słodsze oblicze kuchni, wypiek, który uwielbiany jest przez najbliższych pani Jadwigi – to zawijany makowiec. Strucla makowa, inaczej makowiec zwijany, jest jednym z wielu tradycyjnych ciast, jakie zawsze znajdują się na wigilijnym stole naszej rozmówczyni, ale nie tylko wtedy. Według wierzeń ludowych mak spożywany w wigilię Bożego Narodzenia miał zapewnić wszystkim szczęście i dobrobyt.

– Ja jednak piekę go przez cały rok. Może przygotowanie wypieku jest nieco czasochłonne, jednak makowiec długo zachowuje swoją świeżość. Jednym z ważniejszych czynników przy jego pieczeniu  jest zawinięcie w papier pergaminowy lub papier do pieczenia, by jego forma była cały czas zachowana. Innym wypiekiem, który często pojawia się na moim stole jest tzw. kręcona babka. To nic innego jak kolejny, tradycyjny wypiek, ucierany kuchenną pałką. Dla moich najbliższych przygotowuję również deser. A przepis na niego liczy sobie „kilka” lat. Jest kolorowy, może i trochę kaloryczny, ale moim zdaniem wart wykonania. Doskonałego smaku i zarazem wyglądu dodają galaretki – tłumaczy nasza rozmówczyni.

Pani Jadwidze dziękujemy za spotkanie, a naszych Czytelników zachęcamy do wypróbowania przepisów.

Karkówka zapiekana w całości

Około 1,5 kg karkówki pozostawić na kilka godzin (najlepiej na noc) w słonej marynacie (osolić wodę, dodać trochę tymianku oraz majeranku, ziele angielskie, liść laurowy – marynatę zagotować, pozostawić do ostygnięcia, a następnie zalać karkówkę). Następnie wyjąć karkówkę, włożyć do naczynia żaroodpornego, dodać pokrojoną cebulkę i wstawić do nagrzanego piekarnika. Piec około godziny podlewając od czasu do czasu wodą. Podawać z kluskami śląskimi oraz ziemniakami.

Tradycyjny deser

Składniki:

– 4 galaretki smakowe,

– 1 szklanka cukru,

– 1 margaryna,

– kakao,

– 5 żółtek,

– gruszki ze słoiczka.

Wykonanie: Na okrągłą tortownicę wylać tężejącą galaretkę wiśniową (może być inny smak) rozpuszczoną w jednej szklance wody. Potem utrzeć margarynę z 1 szklanką cukru dodając kolejno 5 żółtek oraz 2 rozpuszczone w 2 szklankach wody tężejące galaretki (mogą być cytrynowe). Masę margarynową podzielić na pół. Do jednej części dodać kakao. Masę kakaową wyłożyć na stężałą galaretkę. Położyć na nią odcedzone, pokrojone w mniejsze kawałki gruszki ze słoiczka. Na nie położyć drugą część masy margarynowej. A na koniec wylać tężejącą galaretkę smakową rozpuszczoną w 1 szklance wody.

Makowiec – według staropolskiego przepisu

– 6 żółtek,

– 3 białka,

– 1 szklanka mleka,

– 15 dag masła,

– pół szklanki oleju,

–  1szklanka cukru

– 20 dag drożdży.

Wykonanie: Mleko wlać do naczynia, do niego dodać cukier, olej i masło. Podgrzać. Następnie wlać do miski z mąką. Na koniec dodać drożdże. Ciasto wyrobić, pozostawić do wyrośnięcia.

W tym czasie przygotować masę makową:

– niecały kilogram sypkiego maku zalać wrzątkiem. Około 5 minut podgotować. Odstawić do wystygnięcia. Następne dwukrotnie mak zmielić. Dodać 1,5 szklanki cukru, do maku dodać powidła, rodzynki, rozpuszczoną połowę kostki margaryny (letniej) oraz 3 jaja, trochę orzechów.

Ciasto drożdżowe podzielić na części, każdą część rozwałkować. Nałożyć masę makową. Zawinąć ciasto w roladę, a następnie w papier do pieczenia. Piec ok. 50 min 170 stopni.

Pierś z kurczaka z marchewką i ryżem

Składniki:

Pierś z kurczaka pokroić w mniejsze kawałki. Przyprawić solą, pieprzem, przyprawą do kurczaka, słodką papryką. Opiec lekko i następnie poddusić. Mięso podawać z ugotowaną  marchewką i ryżem.

Smacznego.