Prawo zamówień publicznych – kogo dotyczy i kiedy je stosować?

Wprowadzenie ustawy z dnia 10 czerwca 1994 r. o zamówieniach publicznych, a następnie zastąpienie jej ustawą Prawo zamówień publicznych z dnia 29 stycznia 2004 r. wprowadziło pewną rewolucję, ale jednocześnie uporządkowało procedury wydatkowania środków publicznych.

Od momentu wprowadzenia tych przepisów, zamówienia w ramach środków publicznych mogą być udzielane z jednym z 8 trybów:

* przetargu nieograniczonego,
* przetargu ograniczonego,
* dialogu konkurencyjnego,
* negocjacji z ogłoszeniem,
* negocjacji bez ogłoszenia,
* zamówienia z wolnej ręki,
* licytacji elektronicznej,
* zapytania o cenę.

Z którego z trybów powinniśmy korzystać?
Zależy to od konkretnej sytuacji. Co do zasady, praktycznie zawsze możemy planując zamówienia publiczne zastosować takie tryby, jak przetarg nieograniczony i przetarg ograniczony. Jeśli chcemy skorzystać z innych trybów określonych w ustawie, musimy spełnić przesłanki dla danego trybu. Przykładowo, zgodnie z treścią art. 66 Ustawy, aby udzielić zamówienia w trybie z wolnej ręki, musi zachodzić co najmniej jedna ze wskazanych tam okoliczności – np. gdy przedmiot zamówienia może być świadczony tylko przez jednego wykonawcę.

Po co wprowadzono przepisy o zamówieniach publicznych?
Powodów było wiele, jeżeli mielibyśmy podsumować je jednym słowem, to tym słowem byłaby “uczciwość”. Rozszerzając jednak to zagadnienie, należy zwrócić uwagę, że dzięki ustawie uczestnicy przetargów mogą liczyć na uczciwą konkurencję, równe traktowanie wszystkich uczestników postępowania, bezstronność i jawność. W przypadku gdy któryś z uczestników uzna, że jakaś z powyższych zasad została złamana, lub też został on nieuczciwie potraktowany – może on skorzystać z licznych środków ochrony prawnej – choćby takich, jak odwołanie do Krajowej Izby Odwoławczej lub sądu okręgowego.

Kto musi stosować Ustawę pzp do udzielania zamówień publicznych?
Określa to art. 3. Ustawy i są to przede wszystkim jednostki sektora finansów publicznych w rozumieniu przepisów o finansach publicznych, inne państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz związki tych podmiotów.

Kiedy nie stosujemy przepisów Ustawy?
Obowiązek stosowania przepisów ustawy przez podmioty wymienione w punkcie wyżej ma również wyjątki. Do takich wyjątków zgodnie z Ustawą należy choćby kwestia zamówień lub konkursów, których zamawiający jest obowiązany udzielić lub które ma obowiązek przeprowadzić na podstawie innej, niż określona ustawą, procedury. W szczególności chodzi tu o współpracę z organizacjami międzynarodowymi. Dodatkowo wprost wskazano, że ustawy nie stosuje się do niektórych rodzajów zamówień Narodowego Banku Polskiego oraz Banku Gospodarstwa Krajowego.