Profesja nauczyciela jest bardzo wymagająca, zwłaszcza pod względem emocjonalnym, ale też fizycznym. Osoby zajmujące się przekazywaniem wiedzy innym z biegiem lat nie tylko nabywają doświadczenia, lecz także niejednokrotnie podupadają na zdrowiu. Jakie są najpopularniejsze choroby zawodowe nauczycieli i jak je skutecznie leczyć? Z jakimi objawami najczęściej zgłaszają się pracujący w szkołach lub na uczelniach pedagodzy? Jakie działania profilaktyczne warto podjąć, aby uchronić się przed chorobami zawodowymi nauczycieli?
Choroby zawodowe nauczycieli – guzki śpiewacze
Guzki głosowe (określanie zamiennie terminem guzki śpiewacze) należą do częstych chorób zawodowych nauczycieli, a także profesjonalnych wokalistów. Są efektem nadwyrężenia strun głosowych, np. wskutek głośnego mówienia, a jak wiadomo głos jest podstawowym narzędziem pracy każdego nauczyciela. Guzki objawiają się w postaci zmian obrzękowo-przerostowych fałdów głosowych. To małe zgrubienia, wielkości szpilki, które najpierw przyjmują formę miękkich guzków, ale nieleczone mogą stwardnieć i wtedy konieczna jest interwencja chirurgiczna. Jakie inne choroby zawodowe nauczycieli wyróżniamy?
Choroby zawodowe nauczycieli – dysfonia
Dysfonia również należy do chorób zawodowych nauczycieli, na czym polega ta przypadłość? Jest to całkowita utrata głosu (afonia) lub znacząca zmiana jego barwy, która w zależności od stopnia zaawansowania, utrudnia lub uniemożliwia choremu komunikację z otoczeniem (może prowadzić do obniżonego nastroju, a nawet depresji). Chory na dysfonię często odczuwa też ból krtani i ma uporczywą chrypkę. W celu wyleczenia tego schorzenia narządu głosu, konieczna jest wizyta u foniatry lub otolaryngologa.
Choroby zawodowe nauczycieli – niedosłuch
Jedną z chorób zawodowych nauczycieli, która dotyczy narządu słuchu, jest czasowy lub rzadziej trwały niedosłuch, który zalicza się też do chorób cywilizacyjnych. Schorzenie to ma często związek z długotrwałą pracą w uciążliwym hałasie szkolnym (jego poziom podczas przerw może osiągać nawet 80-90 dB). Co więcej, hałas zaburza komunikację z uczniami i nierzadko zmusza pedagogów do nadmiernego wysiłku głosowego. Jakie inne choroby zawodowe nauczycieli są przyczyną ich wizyt w gabinetach lekarskich?
Choroby zawodowe nauczycieli – obrzęk Reinkego
Obrzęk Reinkego to schorzenie krtani zaliczane do chorób zawodowych nauczycieli (i śpiewaków, palaczy), którego charakterystycznym symptomem jest uporczywa chrypka, a także problemy z mówieniem i przełykaniem oraz obniżenie tonu głosu. Jak leczyć tę przypadłość? Konieczny jest odpoczynek od pracy, dobre efekty w eliminacji objawów daje jonoforeza oraz środki farmakologiczne. Najcięższe przypadki wymagają zabiegu chirurgicznego.
Warto dodać, że poza wymienionymi chorobami zawodowymi nauczycieli, często skarżą się oni również na suchość w jamie ustnej, ból gardła w nocy i w dzień oraz obserwują u siebie odruch chrząkania o charakterze nawykowym.
Choroby zawodowe nauczycieli a profilaktyka
Jakie działania profilaktyczne warto podjąć, aby zapobiec wystąpieniu wymienionych powyżej chorób zawodowych nauczycieli? Z pewnością należy oszczędzać głos i dbać o niego w codziennej pracy, czyli:
- unikać klimatyzacji w salach dydaktycznych,
- regularnie odwiedzać lekarza w celu kontroli stanu narządu głosu i słuchu,
- rzucić palenie, które dodatkowo obciąża głos,
- ograniczyć picie mocnej kawy i herbaty,
- pozwalać sobie na odpoczynek głosowy,
- unikać stresu i obciążeń emocjonalnych.
Warto też udać się na szkolenie modulowania głosu, aby móc go używać bez konieczności nadmiernego natężenia.
Stosując się do tych zaleceń, pedagodzy mogą znacznie zmniejszyć ryzyko wystąpienia wymienionych chorób zawodowych nauczycieli i bez przeszkód wykonywać swoją, jakże ważną dla społeczeństwa pracę.
