Kredyty i pożyczki są jednymi z najpopularniejszych produktów finansowych dostępnych na polskim rynku. Na pierwszy rzut oka niczym się nie różnią, co może wprowadzać w błąd osoby, które dopiero zaczynają pożyczać. Czym są i jakie są między nimi różnice?
Co to jest kredyt?
Zarówno kredyty, jak i pożyczki pozabankowe zostały opisane w konkretnych przepisach prawa. Jeśli chodzi o ten pierwszy rodzaj finansowania, jego definicja została zawarta w Ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r., będącej częścią Prawa Bankowego.
Zgodnie z Art. 69. tegoż dokumentu, kredytodawcą jest bank. Przez umowę kredytu dana instytucja finansowa oddaje na określony czas do dyspozycji kredytobiorcy pewną kwotę środków pieniężnych na ustalony cel (choć należy zaznaczyć, że może on być dowolny, jak ma to miejsce w przypadku kredytów gotówkowych).
Osoba, która otrzymała pieniądze, musi z nich korzystać zgodnie z warunkami określonymi w dokumencie oraz zwrócić je wraz z wyznaczonymi odsetkami i prowizją, według oznaczonych terminów. W prostych słowach kredyt to udzielenie jakiejś sumy pieniędzy przez bank, na wcześniej ustalonych zasadach.
Jeśli chodzi o samą umowę, powinna ona być sporządzona w formie papierowej i zawierać:
- kwotę i walutę kredytu,
- strony umowy,
- zasady i termin spłaty,
- zabezpieczenie zobowiązania,
- wartość oprocentowania,
- cel (oprócz kredytów gotówkowych),
- całkowity koszt kredytu.
Maksymalna wysokość udzielonych środków jest zależna przede wszystkim od zdolności kredytowej osoby ubiegającej się o finansowanie, a która może sięgać nawet wielu tysięcy złotych. Nie dziwi więc fakt, iż kredytodawca wymaga zabezpieczenia zobowiązania, na wypadek problemów z jego spłatą – może nim być np. hipoteka. Banki szczegółowo sprawdzają informacje na temat kredytobiorcy, dlatego oprócz dokumentu tożsamości, należy przedstawić odpowiednie zaświadczenia o dochodach. Takie produkty finansowe mają stosunkowo długi okres spłaty, nawet do kilkudziesięciu lat. Można je podzielić na kilka głównych rodzajów:
- kredyt hipoteczny – udziela się go jeśli chcemy nabyć nieruchomość lub np. przeprowadzić remont mieszkania. Cechą charakterystyczną jest tu długi okres kredytowania. Zabezpieczenie dla banku stanowi hipoteka,
- kredyt konsumpcyjny – w tym wypadku przeznaczony jest na określony cel. Jeśli chodzi o okres spłaty, to może on wynosić od kilku miesięcy do kilku lat. Zabezpieczeniem są dochody osoby, która wzięła kredyt,
- kredyt konsolidacyjny – jeśli posiadamy kilka kredytów i chcemy płacić mniejsze raty, warto pomyśleć o konsolidacji. Wtedy zobowiązania zostaną połączone, a miesięczna należność ulegnie obniżeniu,
- kredyt inwestycyjny – ten rodzaj zobowiązania jest wykorzystywany wtedy, kiedy chcemy podjąć konkretne działania mające na celu powiększenie naszego majątku. Jeśli więc myślimy o kupnie papierów wartościowych, kredyt inwestycyjny to jedna z dostępnych opcji,
- karta kredytowa – wbrew pozorom karta kredytowa także jest rodzajem kredytu. Pozwala na korzystanie z konkretnej kwoty ustalonej przez bank, w określonym czasie. Gdy zadłużenie zostanie zwrócone w okresie bezodsetkowym, nie poniesiemy kosztów z tytułu odsetek.
Pożyczka – co to jest?
Z pożyczką związane są przepisy Kodeksu Cywilnego, a dokładniej Art. 720 par. 1 ustawy z 23 kwietnia 1964 roku. Według niej, przez umowę pożyczki osoba jej udzielająca jest zobowiązana do przeniesienia na własność pożyczkobiorcy określoną ilość pieniędzy, który zwróci tę samą kwotę. Co ważne, mogą je udzielać nie tylko banki i inne osoby prawne, ale także osoby fizyczne. Cechą charakterystyczną w przypadku tego finansowania jest to, że jego cel może być dowolny. Podstawą zabezpieczenia jest np. poręczenie lub zastaw, jednak zazwyczaj w przypadku pożyczek pozabankowych przez internet nie jest ono wymagane.
Tak jak kredyty, takie źródła finansowania dzielą się na kilka odmian. Oto najpopularniejsze z nich:
- pożyczka gotówkowa – do tego rodzaju zobowiązań zalicza się zarówno te krótkoterminowe, jak i długoterminowe. Umowa musi tu mieć formę pisemną. O pożyczkę gotówkową można ubiegać się nie tylko w banku, ale też w firmach pożyczkowych,
- chwilówka – bardzo popularne, ze względu na krótki okres spłaty, który wynosi najczęściej maksymalnie 30 dni. Pożyczone pieniądze zwraca się w całości, jednorazowo. Ich suma jest dużo niższa w porównaniu np. do pożyczek gotówkowych. Nie trzeba spełniać wielu wymagań, aby dostać chwilówke, a w dodatku potrzebne środki przelewane są na konto pożyczkobiorcy bardzo szybko,
- pożyczka długoterminowa – spłaca się ją w miesięcznych ratach i jak sama nazwa wskazuje, okres spłaty jest stosunkowo długi. Co więcej, jeśli ją zaciągamy, możemy liczyć na wyższe dostępne maksymalne kwoty,
- pożyczka dla zadłużonych – przeznaczona dla klientów, którzy mają negatywne wpisy w bazach dłużników. Dzięki temu finansowanie mogą otrzymać nawet osoby z zarejestrowanym w BIK długiem.
Pożyczka a kredyt – różnice
Choć obie te formy pozwalają na uzyskanie określonej sumy pieniędzy, nie brak między nimi różnic. Najbardziej widoczne jest to w rodzaju podmiotu, który udziela środków. W przypadku pożyczek może to być osoba fizyczna lub instytucja (firma pożyczkowa lub inny podmiot finansowy zajmujący się ich udzielaniem). Natomiast jeśli chodzi o kredyty gotówkowe, to takie produkty w swojej ofercie posiadają tylko banki.
Kolejną kwestią jest cel, na który przeznaczymy otrzymane pieniądze. Pożyczkodawcy nie wymagają określenia, do czego użyjemy uzyskaną kwotę. Z drugiej strony kredyt bierze się zazwyczaj na konkretne finansowanie, np. zakup mieszkania czy zainwestowanie na giełdzie papierów wartościowych. Różnice widać także w samych aktach prawnych, które regulują powyższe produkty. Umowy pożyczkowe określa Kodeks Cywilny, a umowy kredytowe Prawo Bankowe.
Jeśli staramy się o finansowanie z banku, zazwyczaj trzeba przejść przez szczegółowy proces weryfikacji, wraz z przedstawieniem zaświadczeń o zarobkach. Procesy pożyczkowe z natury są mniej skomplikowane i trwają znacznie krócej. Co więcej, w ofercie instytucji pożyczkowych znajdują się produkty, które są darmowe, np. pierwsza pożyczka do 3 000 zł. Wzięcie kredytu oznacza zaakceptowanie opłat, w których skład wchodzi prowizja i odsetki.
Dysponowanie otrzymanymi środkami to ostatnia znaczna różnica. Gdy uzyskaliśmy np. chwilówkę o wartości 1 000 zł, to otrzymane pieniądze stają się naszą własnością. W przypadku tej drugiej formy finansowania możemy zarządzać udostępnioną kwotą, jednak jej właścicielem nadal pozostaje bank.
